Μεγάλες αλλαγές φέρνει το νέο σχέδιο νόμου για την απελευθέρωση των σιδηροδρομικών μεταφορών στην Ελλάδα, σχέδιο που εναρμονίζει την Ελληνική με την Ευρωπαϊκή Νομοθεσία (2012/34/ΕΕ). H σχετική διαβούλευση ολοκληρώθηκε χθες και πλέον οδεύει προς ψήφιση στη Βουλή των Ελλήνων. Είναι το πρώτο μεγάλο βήμα ανοίγματος της χώρας σε ιδιωτικές επιχειρήσεις με πρώτο στόχο τις εμπορευματικές μεταφορές όπου η Ελλάδα έχει το συγκριτικό πλεονέκτημα του συγκοινωνιακού κόμβου.
Σύμφωνα με το σ/ν ανοίγουν σε αυτή τη φάση και στη χώρα μας οι εμπορευματικές μεταφορές και οι διασυνοριακές επιβατικές μεταφορές. Όπως αναφέρεται στο άρθρο 2 από το πεδίο εφαρμογής εξαιρούνται οι σιδηροδρομικές επιχειρήσεις που εκτελούν μόνον αστικές, προαστιακές ή περιφερειακές μεταφορές σε τοπικά και περιφερειακά μεμονωμένα δίκτυα για υπηρεσίες μεταφορών σε σιδηροδρομικές υποδομές ή σε δίκτυα που προορίζονται μόνο για την εκτέλεση αστικών, προαστιακών ή περιφερειακών μεταφορών. Με λίγα λόγια προς το παρόν ιδιωτικές σιδηροδρομικές επιχειρήσεις μεταφοράς επιβατών εντός της χώρας προς το παρόν δεν θα δούμε.
Ρυθμιστικός φορέας θα είναι η ΡΑΣ (Ρυθμιστική Αρχή Σιδηροδρόμων)ενώ διαχειριστής της υποδομής είναι ο ΟΣΕ που θα πρέπει να μεριμνά για τη συντήρηση, βελτίωση και επέκτασή της και φέρει την ευθύνη της διαχείρισης των σχετικών επενδύσεων, στο πλαίσιο της γενικότερης εθνικής πολιτικής για τους σιδηρόδρομους. Εδώ θα πρέπει να αναφέρουμε πως ο ΟΣΕ δεν θα μπορεί πλέον να ασκεί δραστηριότητες μεταφοράς επιβατών και φορτίου ενώ αποκλείει ακόμα και συνδεδεμένες με τον ΟΣΕ εταιρείες να το ασκήσουν κλείνοντας οριστικά αυτό το κεφάλαιο στην ιστορία του οργανισμού.
Εξαιρετικά σημαντικό είναι το άρθρο 7 όπου ουσιαστικά ανοίγει η πόρτα των έργων ΣΔΙΤ τόσο για την κατασκευή νέων γραμμών όσο και για την ανάληψη της συντήρησης των υπαρχουσών γραμμών, πράγμα που σημαίνει ανοίγει ο δρόμος για την είσοδο επιχειρήσεων και σε άλλες δραστηριότητες πέραν του μεταφορικού έργου. Στο άρθρο 7.1.β αναφέρεται "το κράτος μπορεί πάντως να αναθέτει σε σιδηροδρομικές επιχειρήσεις ή σε οποιοδήποτε άλλο φορέα, την ευθύνη συμμετοχής στην ανάπτυξη της σιδηροδρομικής υποδομής, για παράδειγμα μέσω επενδύσεων, συντήρησης και χρηματοδότησης".
Η γενική στρατηγική ανάπτυξης της σιδηροδρομικής υποδομής ανήκει πλέον στο Υπουργείο Υποδομών όπου με απόφαση του Υπουργού θα εγκρίνονται οι δράσεις (κατασκευή-συντήρηση-ανανέωση), με τον ΟΣΕ να συνεχίσει να λαμβάνει δημόσια χρηματοδότηση για την κάλυψη τς λειτουργίας αλλά κυρίως την κάλυψη νέων επενδύσεων.
ΟΙ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ
Όπως ρητά αναφέρει το άρθρο 10 "στις σιδηροδρομικές επιχειρήσεις παρέχεται, υπό δίκαιους, διαφανείς και χωρίς διακρίσεις όρους, δικαίωμα πρόσβασης στην εθνική σιδηροδρομική υποδομή, με σκοπό την εκτέλεση παντός τύπου σιδηροδρομικών υπηρεσιών εμπορευμάτων. Σε αυτήν περιλαμβάνεται και η πρόσβαση στην υποδομή που συνδέει θαλάσσιους λιμένες και άλλες εγκαταστάσεις για την παροχή υπηρεσιών" ενώ επίσης θα έχουν "δικαίωμα πρόσβασης στην εθνική σιδηροδρομική υποδομή με σκοπό την παροχή διεθνών επιβατικών υπηρεσιών. Οι σιδηροδρομικές επιχειρήσεις έχουν το δικαίωμα, κατά την παροχή διεθνών επιβατικών υπηρεσιών, να επιβιβάζουν επιβάτες σε οποιονδήποτε σταθμό βρίσκεται επί της διεθνούς διαδρομής και να τους αποβιβάζουν σε άλλον, συμπεριλαμβανομένων σταθμών που βρίσκονται εντός της ελληνικής επικράτειας."
Θα υπάρχουν χρεώσεις τελών χρήσης του δικτύου ενώ σημαντική είναι και η δυνατότητα που δίδεται στο Υπουργείο Υποδομών βάσει απόφασης να επιβάλλει εισφορά για εθνικές ή διεθνείς μεταφορές επιβατών. Δεν αναφέρεται εισφορά για τις εμπορευματικές μεταφορές. Η άδεια μεταφοράς για κάθε σιδηροδρομική επιχείρηση θα έχει ισχύ για 5 χρόνια και μετά από επανεξέταση θα χορηγείται νέα ίδιας χρονικής ισχύος άδεια. Σε κάθε περίπτωση θα παρακολουθείται καθ` όλη τη διάρκεια ισχύος της άδειας η οποία μάλιστα είναι αμεταβίβαστη και δεν μπορεί ούτε να εκχωρηθεί.



