Υπερψηφίστηκε χθες κατά πλειοψηφία από τους βουλευτές της Συγκυβέρνησης, το νομοσχέδιο για τα αυθαίρετα.
Μεταξύ άλλων, με το νομοσχέδιο, αυξάνεται θεαματικά η περίοδος αποπληρωμής του προστίμου και βελτιώνεται ο τρόπος καταβολής του, προβλέπεται ειδική μέριμνα, με παροχή εκπτώσεων, σε ευαίσθητες κοινωνικές ομάδες, δίνεται δυνατότητα μεταβιβάσεων και αξιοποίησης αδρανούς ακίνητης περιουσίας, κυρίως στην περιφέρεια, επέρχεται συμψηφισμός των καταβληθέντων ποσών για εκείνους που θα υπαχθούν στο νέο νόμο και οι οποίοι έχουν ήδη καταβάλλει ένα μέρος του ειδικού προστίμου λόγω του ότι είχαν κάνει ήδη χρήση των διατάξεων του Ν.4014/11.
Ωστόσο, παραμένει "κόκκινη γραμμή" του Ιουλίου 2011, όσον αφορά τη δημιουργία νέας γενιάς αυθαιρέτων ενώ καθιερώνονται αυστηρές ποινές και πρόστιμα για όσους παρανομήσουν ή δεν ενταχθούν στις ρυθμίσεις του νόμου.
Επίσης, δίνεται η δυνατότητα επισκευών σε ακίνητα με αυθαιρεσίες, γεγονός που εκτιμάται ότι θα τονώσει τον κλάδο της οικοδομής, εντάσσονται στις διατάξεις του νόμου δημόσια κτίρια με αυθαιρεσίες και έτσι μπορούν να ενταχθούν σε προγράμματα του ΕΣΠΑ ενώ προβλέπεται και χρηματοδότηση δράσεων και έργων αποκατάστασης της περιβαλλοντικής επιβάρυνσης.
Κατηγοριοποίηση αυθαιρεσιών
Διακρίνονται οι αυθαιρεσίες και θεσπίζονται για κατηγορίες με πολεοδομικά κριτήρια για την υπαγωγή κτισμάτων και χρήσεων στο πεδίο εφαρμογής του νόμου. Σε αυτό το πλαίσιο:
-Οριοθετούνται οι περιπτώσεις που εξαιρούνται από το πεδίο εφαρμογής του και αφορούν σε ακίνητα για τα οποία δεν υφίσταται από το Σύνταγμα καμία δυνατότητα νομοθετικής ρύθμισης. Καμία ρύθμιση για τις μεγάλες αυθαιρεσίες όταν αυτές έγιναν σε δάση, στον αιγιαλό, τους αρχαιολογικούς χώρους.
-Ορίζεται με σαφήνεια από πότε και μετά δεν είναι δυνατή η υπαγωγή στο νόμο. Με την ενσωμάτωση βάσεων δεδομένων, με αεροφωτογραφίες με τα ψηφιακά υπόβαθρα χαρτών θα είναι ζήτημα ελάχιστου χρόνου για την διοίκηση να ελέγξει ποιος δικαιούται την υπαγωγή και ποιος όχι, με όριο την 28.07.2011 για το χρόνο κατασκευής.
Η κατηγοριοποίηση γίνεται σε δύο κυρίως άξονες:
- τη βαρύτητα της αυθαιρεσίας και την επίπτωσή της στο περιβάλλον
- τον χρόνο κατασκευής σύμφωνα και με τις χρονικές γραμμές που τέθηκαν από το Σύνταγμα ή τον τυπικό νομοθέτη.
Έτσι με βάση τη βαρύτητα της παράβασης:
- οι μικρές αυθαιρεσίες, οι οποίες δεν μεταβάλουν τον όγκο του κτίσματος και τη δομημένη επιφάνεια και στην πλειοψηφία τους έχουν γίνει εν αγνοία του ιδιοκτήτη τακτοποιούνται οριστικά και χωρίς καταληκτική ημερομηνία υπαγωγής (με καταβολή ποσού 500 ευρώ)
- Όταν η υπέρβαση δεν ξεπερνά το 40% της δόμησης ή το 20% του ύψους που ορίζει η οικοδομική άδεια - όπως είναι οι περισσότεροι ημιυπαίθριοι που αφορούν χιλιάδες συμπολίτες μας- η εξαίρεση από την κατεδάφιση είναι οριστική.
- Οι μεγάλες παραβάσεις, εξ΄ ολοκλήρου αυθαίρετα κτίσματα και κατασκευές που δε διαθέτουν οικοδομική άδεια καθώς και όσα έχουν άδεια αλλά η υπέρβαση δόμησης ή κάλυψης είναι περισσότερο από 40%, το πρόστιμο υπολογίζεται με βάση το μέγεθος της αυθαιρεσίας. Τα κτίρια αυτά θα εξαιρούνται της κατεδάφισης μόνο για 30 χρόνια.
Το καθεστώς αυτό θα μπορεί να αλλάξει αν η περιοχή όπου είναι δομημένο το αυθαίρετο κτίσμα μπει στο σχέδιο και αν ο ιδιοκτήτης αγοράσει το απαραίτητο ποσοστό συντελεστή κάνοντας χρήση της τράπεζας γης. Επιπλέον απαιτείται έλεγχος εντός επταετίας υποχρεωτικά από τους αρμόδιους ελεγκτές δόμησης
Με βάση τώρα την ημερομηνία κατασκευής προβλέπονται τα εξής:
- Κατοικίες πριν την 9.6.1975 θα μπορούν να εξαιρεθούν μόνιμα από την κατεδάφιση με την καταβολή 500 ευρώ που συγκριτικά με αυτό που ίσχυε μέχρι τώρα είναι πολύ μεγάλη μείωση.
- Μετά το 1975 και πριν την 1.1.1983, καταβάλλεται το 15% του υπολογιζόμενου προστίμου.
- Ενώ από το 1983 έως 1.1.2003 θα ισχύει έκπτωση 20%.
Πρόστιμα και δόσεις
- αυξάνεται η περίοδος αποπληρωμής του προστίμου και βελτιώνεται ο τρόπος καταβολής
- υπάρχει ειδική μέριμνα, με παροχή εκπτώσεων, σε ευαίσθητες κοινωνικές ομάδες.
Όσοι είχαν ήδη κάνει χρήση των διατάξεων του 4014 και του 3843 και έχουν καταβάλει ένα μέρος του ειδικού προστίμου θα μπορούν να υπαχθούν στον νέο νόμο με συμψηφισμό των καταβληθέντων ποσών και των παραβόλων.
Σε ό,τι αφορά στον τρόπο αποπληρωμής των προστίμων οι δόσεις αποπληρωμής μπορούν να είναι είτε εξαμηνιαίες είτε μηνιαίες.
Οπότε όποιος υπαχθεί στον νέο νόμο:
- το πρώτο εξάμηνο από τη δημοσίευση του νόμου- προθεσμία 17 εξαμήνων (δηλαδή 102 μηνών).
- το δεύτερο εξάμηνο από τη δημοσίευση του νόμου- προθεσμία 14 εξαμήνων (δηλαδή 84 μηνών).
- το τρίτο εξάμηνο από τη δημοσίευση του νόμου- προθεσμία 10 εξαμήνων (δηλαδή 60 μηνών).
- σε περίπτωση εφάπαξ καταβολής, μέσα στο πρώτο εξάμηνο, παρέχεται έκπτωση 20% επί του συνολικού προστίμου.
- εάν καταβληθεί το 30% του προστίμου μέσα στο πρώτο εξάμηνο, η έκπτωση περιορίζεται στο 10% του προστίμου.
- Για κύρια και μοναδική κατοικία ιδιοκτήτη (μέχρι 70τμ+15τμ για κάθε τέκνο) σε οικισμούς άνω των 3000 κατοίκων παρέχεται έκπτωση 60% του προστίμου.
Ειδικά προβλέπεται διαφοροποίηση των προστίμων για ευπαθείς κοινωνικές ομάδες σε σχέση με την κύρια κατοικία.
- άτομα με ποσοστό αναπηρίας 80% και άνω, μείωση του προστίμου 85%
- άτομα με ποσοστό αναπηρίας 67% και άνω, με εισοδηματικά κριτήρια, μείωση 80%
- παλιννοστούντες ομογενείς, και Έλληνες πολίτες μουσουλμάνοι της Θράκης μείωση 80% και τέκνα Παλιννοστούντων έκπτωση 50%
- τρίτεκνοι με εισοδηματικά κριτήρια και μονογονεϊκές οικογένειες μείωση 70%
- μακροχρόνια άνεργοι μείωση 30%
-για τους πολύτεκνους, προβλέπεται έκπτωση 80% για κύρια και 50% για τη δευτερεύουσα κατοικία.
