Βιομηχανικά απόβλητα από τον Ασωπό

Δρομολογείται να μεταφέρονται στον βιολογικό της Μεταμόρφωσης

Τη μετατροπή του βιολογικού καθαρισμού της Μεταμόρφωσης, ώστε να δέχεται και βιομηχανικά απόβλητα από την περιοχή του Ασωπού, προτείνει επιτροπή που συνέστησε το υπουργείο Περιβάλλοντος. Την πρόταση υποστηρίζει και η ΕΥΔΑΠ, προκειμένου να ενισχύσει τα συνεχώς μειούμενα έσοδα του συγκεκριμένου βιολογικού, που δέχεται μόνο βοθρολύματα με βυτία. Ωστόσο επιστήμονες προειδοποιούν ότι η λύση αυτή ενέχει πολλούς κινδύνους, καθώς είναι δύσκολο να ελεγχθεί τι θα καταλήγει τελικά στη Μεταμόρφωση, θέτοντας έτσι σε κίνδυνο τη λειτουργία του βιολογικού και την ποιότητα ζωής των κατοίκων της Μεταμόρφωσης, αλλά και του Φαληρικού Δέλτα όπου καταλήγουν έπειτα από επεξεργασία τα λύματα.

Το 2010 το υπουργείο Περιβάλλοντος, με πρωτοβουλία της τότε Ειδικής Γραμματέως Επιθεώρησης Περιβάλλοντος και Ενέργειας κ. Μαργαρίτας Καραβασίλη, συνέστησε μια «Επιτροπή παρακολούθησης και Συντονισμού της υλοποίησης των μέτρων για τον Ασωπό». Η Επιτροπή αποτελούνταν από πέντε υποομάδες, καθεμία από τις οποίες ανέλαβε και μια πτυχή του γνωστότερου περιβαλλοντικού προβλήματος της χώρας και κατέληξε σε συγκεκριμένες προτάσεις για την εφαρμογή της εθνικής και κοινοτικής περιβαλλοντικής νομοθεσίας. Οι προτάσεις αυτές κατατέθηκαν στο υπουργείο στις 6/8, με την ένδειξη «επείγον».

Στο επίκεντρο βρέθηκε, όπως ήταν επόμενο, ο τρόπος διαχείρισης των υγρών αποβλήτων που παράγουν οι βιομηχανίες και τα οποία επί δεκαετίες κατέληγαν νόμιμα ή παράνομα, επεξεργασμένα ή ανεπεξέργαστα στον Ασωπό, δημιουργώντας μια δύσκολα αναστρέψιμη περιβαλλοντική καταστροφή και προκαλώντας σημαντικές βλάβες στην υγεία των κατοίκων της ευρύτερης περιοχής. «Η συζήτηση για τη δημιουργία μιας Κεντρικής Μονάδας Επεξεργασίας των βιομηχανικών αποβλήτων γίνεται και πάλι επίκαιρη, καθώς κατά τη διάρκεια των προσπαθειών που έκανε ο Σύνδεσμος Επιχειρήσεων και Βιομηχανιών (ΣΕΒ), έπειτα από συμφωνία του με το ΥΠΕΚΑ, για την εξεύρεση επενδυτή με σκοπό την κατασκευή της που θα έδινε οριστική λύση στο πρόβλημα, υπήρξαν σοβαρές δυσκολίες που επιδεινώθηκαν δεδομένης της οικονομικής κρίσης».

Εφόσον, λοιπόν, η δημιουργία βιολογικού καθαρισμού με έξοδα των ίδιων των βιομηχανιών ούτε καν συζητήθηκε και η εξεύρεση επενδυτή στην παρούσα συγκυρία αποδεικνύεται δύσκολη, οι συμμετέχοντες στην επιτροπή αναζήτησαν την επόμενη πιο πρόσφορη λύση: «Για την άμεση και προσωρινή αντιμετώπιση της διάθεσης των υγρών βιομηχανικών αποβλήτων ορισμένων μονάδων κρίνεται μεταβατική λύση η διάθεση αυτών στην εγκατάσταση επεξεργασίας της ΕΥΔΑΠ στη Μεταμόρφωση, μέσω βυτιοφόρων εφόσον διασφαλιστεί ένα καθ’ όλα αξιόπιστο σύστημα μεταφοράς και απόρριψης αυτών και έλεγχος του κόστους».

Παράταση χρόνου, εντατικοί έλεγχοι

Σε ποιες άλλες προτάσεις κατέληξε η Επιτροπή για το θέμα του Ασωπού; Καταρχήν, προτείνει παράταση στο χρονικό περιθώριο που δίνει η νομοθεσία για προσαρμογή των βιομηχανιών στη νέα νομοθεσία (ΚΥΑ 20488/2010, βάσει της οποίας οι βιομηχανίες της περιοχής πρέπει το αργότερο έως το τέλος του α΄ εξαμήνου του 2011 να προβούν σε αναθεώρηση των περιβαλλοντικών όρων τους και στη συνέχεια να αναλάβουν την υλοποίηση σημαντικών επενδύσεων σε αντιρρυπαντική τεχνολογία). «Υπάρχει ανάγκη περαιτέρω παράτασης της ΚΥΑ σε ρεαλιστικούς χρόνους, ώστε να υπάρξει και η αναγκαία συμμόρφωση, καθώς και να εξεταστεί ενδεχόμενη τροποποίησή της», αναφέρεται. Επίσης, μεταξύ άλλων προτείνεται να χρηματοδοτηθεί έργο υδροδότησης της περιοχής (για ύδρευση, άρδευση και βιομηχανία), που θα περιλαμβάνει την κατασκευή διυλιστηρίου στην Τανάγρα και την αξιοποίηση των πλεονασματικών αποθεμάτων της Υλίκης. Το έργο, ωστόσο, δεν έχει ωριμότητα μελετών ώστε να διεκδικήσει άμεσα κοινοτική χρηματοδότηση. Τέλος, να εντατικοποιηθούν οι έλεγχοι των επιθεωρητών Περιβάλλοντος, να θεσμοθετηθούν κατάλληλοι χώροι για ΒΙΠΕ (βιομηχανικές περιοχές) και να ανατεθούν μελέτες εξυγίανσης της περιοχής.

Η ΕΥΔΑΠ προσβλέπει σε έσοδα

Η ΕΥΔΑΠ δεν κρύβει ότι βλέπει τη λύση αυτή ως επιχειρηματική κίνηση που θα αποφέρει έσοδα. «Το Κέντρο Επεξεργασίας Λυμάτων Μεταμόρφωσης (ΚΕΛΜ) δημιουργήθηκε το 1983 με σκοπό να δέχεται βοθρολύματα από τις περιοχές της Αττικής που δεν είχαν δίκτυο αποχέτευσης», εξηγεί στην «Κ» ο γενικός διευθυντής της ΕΥΔΑΠ κ. Στέφανος Γεωργιάδης. «Ομως η κατάσταση έχει αλλάξει, καθώς το δίκτυο αποχέτευσης επεκτάθηκε σε πολλές περιοχές. Κάποτε το ΚΕΛ δεχόταν 1.200 βυτιοφόρα την ημέρα και σήμερα δέχεται 500 με 600. Η τιμή υποδοχής βοθρολυμάτων διατηρείται σήμερα επίτηδες σε χαμηλά επίπεδα (0,50 ευρώ ανά κυβικό μέτρο), προκειμένου να μην τα αδειάζουν οι βοθρατζήδες όπου βρουν. Ομως σε λίγα χρόνια το ΚΕΛ δεν θα έχει λόγο ύπαρξης.

Με δεδομένο, λοιπόν, ότι τα βοθρολύματα έχουν μεγαλύτερο οργανικό φορτίο από τα λύματα που οδηγούνται σε ένα βιολογικό μέσω αποχέτευσης (επειδή παραμένουν στον βόθρο επί μακρόν), το ΚΕΛ της Μεταμόρφωσης θα μπορούσε θαυμάσια να δεχθεί και κάποιες κατηγορίες βιομηχανικών λυμάτων, που επίσης έχουν μεγαλύτερο οργανικό φορτίο. Για παράδειγμα, τα λύματα των βιομηχανιών τροφίμων δεν έχουν τοξικά ή μέταλλα. Η επιλογή αυτή θα έδινε σημαντικά έσοδα στην ΕΥΔΑΠ καθώς η τιμολόγηση των αποβλήτων αυτών θα γινόταν με άλλους όρους».

Πόσο ασφαλής, όμως, είναι αυτή η λύση; Οπως αναφέραμε, η ΕΥΔΑΠ εκτιμά ότι οι κίνδυνοι θα είναι ελάχιστοι. «Το “κλειδί” στην υπόθεση είναι η μεταφορά των βιομηχανικών λυμάτων με βυτιοφόρα. Για να διασφαλίσουμε ότι τα βυτία που φεύγουν από τις βιομηχανίες έρχονται στη Μεταμόρφωση, θα πρέπει να τα παρακολουθούμε ηλεκτρονικά. Το πρόβλημα της δυσοσμίας στη Μεταμόρφωση δεν οφείλεται στη λειτουργία του βιολογικού αλλά στους βοθρατζήδες, που ανοίγουν τις λεγόμενες “ξεθυμάστρες” στα βυτιοφόρα τους. Και το οποίο θα μπορούσε να λυθεί απλά, αν κατασκευάσουμε έναν ειδικό οικίσκο», εκτιμά ο κ. Γεωργιάδης.

Απαιτείται προσοχή

Ομως πολλοί επιστήμονες δεν έχουν την ίδια άποψη με τον κ. Γεωργιάδη, θεωρώντας ότι οι κίνδυνοι δεν είναι αμελητέοι, όπως ο τέως γενικός γραμματέας Υδάτων του ΥΠΕΚΑ και διευθυντής του Εργαστηρίου Υγειονομικής Τεχνολογίας του ΕΜΠ, κ. Ανδρέας Ανδρεαδάκης. «Οντως, ένας βιολογικός καθαρισμός που δέχεται βοθρολύματα θα μπορούσε να δεχθεί μερικές ειδικές κατηγορίες βιομηχανικών λυμάτων, λ. χ. απόβλητα από βιομηχανίες τροφίμων και ποτών. Θέλει όμως πολύ μεγάλη προσοχή, για τέσσερις λόγους. Πρώτον, θα είναι εξαιρετικά δύσκολο να ελέγξουν τι μεταφέρουν τα βυτία. Όσες φορές γίνεται απόπειρα να ελεγχθούν τα φορτία, οι βοθρατζήδες ξεσηκώνονται. Αν όμως δεν ελέγχονται, τότε θα δημιουργηθεί πρόβλημα και στη λειτουργία της εγκατάστασης (καθώς μπορεί να καταλήγουν εκεί μέχρι και τοξικά), όσο και στην περιοχή που δέχεται το νερό από τη Μεταμόρφωση, δηλαδή το Φαληρικό Δέλτα.

Δεύτερον, θα αυξήσει την περιβαλλοντική όχληση στη Μεταμόρφωση. Τρίτον, η επιλογή αυτή στέλνει στις ελληνικές καλένδες τα σχέδια δημιουργίας βιολογικού καθαρισμού για τις βιομηχανίες στη Βοιωτία. Η λύση αυτή είναι η πλέον πρόσφορη, γιατί ο βιολογικός αυτός θα είναι κατασκευασμένος ώστε να δέχεται όλων των ειδών τα βιομηχανικά λύματα και επιπλέον θα συνδέεται μέσω αγωγών απευθείας με τις βιομηχανίες, άρα δεν θα παρεμβαίνει “ανθρώπινο χέρι”. Τέλος, χάνεται μια σημαντική ευκαιρία για όλο το Λεκανοπέδιο: ο βιολογικός της Μεταμόρφωσης, με ορισμένες προσθήκες, θα μπορούσε να παράγει νερό ικανό να επαναχρησιμοποιηθεί για άρδευση πρασίνου καθώς βρίσκεται σε προνομιακή θέση. Η λύση αυτή ουδέποτε προωθήθηκε σοβαρά από την ΕΥΔΑΠ».

Του Γιώργου Λιάλιου
kathimerini.gr