Στο δρόμο προς την ανάπτυξη, και με δεδομένη την έντονη έλλειψη ρευστότητας, η ταχύτερη και αποτελεσματική απορρόφηση των κοινοτικών κονδυλίων του ΕΣΠΑ αναδεικνύεται σε δράση προτεραιότητας για την Ελλάδα.
Με βάση τη σχετική παραδοχή, η ΕΞΠΡΕΣ αναζήτησε τον κ. Μάριο Καμχή, άνθρωπο με πείρα δεκαετιών σε υψηλές θέσεις στην Ελλάδα και στις Βρυξέλλες, στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ο οποίος σήμερα ασκεί καθήκοντα προέδρου της ΜΟΔ, στον υποστηρικτικό βραχίονα της δημόσιας διοίκησης, στη διαχείριση και αξιοποίηση των κονδυλίων των διαρθρωτικών ταμείων της ΕΕ που χορηγούνται στην Ελλάδα. Στη συνέντευξή του μιλάει για την πορεία των 1.200 ημιτελών έργων, των 181 έργων προτεραιότητας και επισημαίνει πως έχει βάλει στοίχημα τη στήριξη με τεχνική βοήθεια των δικαιούχων των έργων σε όλη την Ελλάδα, ώστε να προχωρήσει η υλοποίηση το ταχύτερο δυνατόν.
Κύριε Καμχή, ποιος είναι ο ρόλος και το έργο της Μονάδας Οργάνωσης της Διαχείρισης των Αναπτυξιακών Προγραμμάτων ΑΕ (ΜΟΔ) σχετικά με το ΕΣΠΑ; Ξέρετε, η ΜΟΔ δεν είναι γνωστή στο ευρύ κοινό…
«Δεν πειράζει που δεν είναι ευρύτερα γνωστή. Σημασία έχει το έργο που παράγει. Η ΜΟΔ δημιουργήθηκε το 1996 όταν ήμασταν ουσιαστικά στο Β'Α Κοινοτικό Πλαίσιο Στήριξης (Β'Α ΚΠΣ) και η ιδέα της Ευρωπαϊκής Επιτροπής ήταν να δημιουργηθεί ένας μηχανισμός ο οποίος θα μπορέσει να στηρίξει αποτελεσματικά τη διαχείριση, την παρακολούθηση και την υλοποίηση των Κοινοτικών Πλαισίων Στήριξης (ΚΠΣ).
Τα άτομα που προσελήφθηκαν στη ΜΟΔ προέρχονταν από τον ιδιωτικό τομέα. Η πρόσληψή τους γίνεται με κριτήρια πολύ αυστηρά και για το λόγο αυτό μπορώ να πω πως έχουμε ένα εξαιρετικά καλό στελεχικό δυναμικό.
Σχετικά με το έργο της ΜΟΔ αυτή τη στιγμή, ως κεντρική υπηρεσία στηρίζουμε τις λειτουργικές ανάγκες όλων των διαχειριστικών αρχών από πλευράς οργάνωσης, διοίκησης προσωπικού, στέγασης, διοικητικής μέριμνας και προμήθειας της υλικοτεχνικής υποδομής (κτίρια, γραφεία, πληροφοριακά συστήματα κ.λπ.). 'Αρα, διαχειριζόμαστε όλο αυτό το δυναμικό των περίπου 960 ατόμων που έχουν αποσπασθεί από εμάς και εργάζονται στις διάφορες ειδικές υπηρεσίες που έχουν την ευθύνη της διαχείρισης των πόρων των διαρθρωτικών ταμείων της Ένωσης. Σήμερα έχουμε ειδικές υπηρεσίες διαχείρισης για τα 5 περιφερειακά επιχειρησιακά προγράμματα των 13 περιφερειών και για τα επτά τομεακά προγράμματα, αλλά και μια σειρά από άλλες ειδικές υπηρεσίες μέσα στα ίδια τα υπουργεία. Η πλειοψηφία των ατόμων τα οποία στελεχώνουν αυτές τις ειδικές υπηρεσίες είναι άτομα που έχουν προσληφθεί από τη ΜΟΔ και υπάγονται σε αυτήν.
Η ΜΟΔ δίνει μεγάλη έμφαση στη μεταφορά τεχνογνωσίας και στη συνεχή εκπαίδευση του στελεχικού δυναμικού της. Έχουμε ένα εξαιρετικό τμήμα, το οποίο ασχολείται με την κατάρτιση και την ενημέρωση των στελεχών, είτε με τηλε-εκπαίδευση είτε με σεμινάρια που διεξάγονται στο χώρο μας. Η ΜΟΔ παράγει οργανωτικές και λειτουργικές μελέτες καθώς και ειδικά εργαλεία όπως είναι οι Οδηγοί Ωρίμασης Τεχνικών Έργων και οργανώνει τεχνικές συναντήσεις ανταλλαγής τεχνογνωσίας. Επίσης, στηρίζουμε όλο το σύστημα με πληροφοριακά εργαλεία, δεδομένου ότι η ΜΟΔ έχει δημιουργήσει ένα σύγχρονο κέντρο εφαρμογών πληροφορικής (data center) που υποστηρίζει όλο το ΕΣΠΑ».
Εδώ στη ΜΟΔ είναι και το λεγόμενο ΟΠΣ;
«Το ΟΠΣ είναι εγκατεστημένο στο υπουργείο Ανάπτυξης, Ανταγωνιστικότητας, Μεταφορών, Υποδομών και Δικτύων, αλλά εδώ βρίσκεται ο αναπληρωματικός κόμβος έκτακτης ανάγκης του ΟΠΣ. Η ΜΟΔ έχει δημιουργήσει μία ειδική ομάδα που στηρίζει και αναπτύσσει τις εφαρμογές πληροφορικής του ΟΠΣ».
Ποιο είναι το έργο των στελεχών της ΜΟΔ, σχετικά πάντα με το ΕΣΠΑ;
«Ουσιαστικά είναι οι άνθρωποι, οι οποίοι έφεραν σε πέρας την απορρόφηση του Γ'Α ΚΠΣ, και όσο και αν γκρινιάζουμε είναι αυτοί που σήμερα σε συνεργασία με τους συναδέλφους τους από τον δημόσιο τομέα έφθασαν, σε τόσο δύσκολες συνθήκες, την απορρόφηση του ΕΣΠΑ (τουλάχιστον την απορρόφηση των κονδυλίων του Ευρωπαϊκού Ταμείου Περιφερειακής Ανάπτυξης) πάνω από τον κοινοτικό μέσο όρο. 'Αρα δεν πρέπει να υποτιμάμε το έργο αυτών των ανθρώπων».
Τα 1.200
ημιτελή έργα
Τι άλλο ακολουθεί;
«Ακολουθεί το έργο της παροχής τεχνικής βοήθειας για την αντιμετώπιση των αδυναμιών και των προβλημάτων που έχουν οι φορείς υλοποίησης των έργων (δικαιούχοι). Διαθέτουμε τις λεγόμενες Ομάδες Κρούσης, τις Ομάδες Υποστήριξης Δικαιούχων. Αυτός είναι ένας τομέας τον οποίο αναπτύξαμε πολύ την τελευταία χρονιά. Όταν για παράδειγμα ένας δήμος συναντά δυσκολίες στη συμπλήρωση ενός τεχνικού δελτίου ή στη σύνταξη μιας μελέτης, επιστρατεύουμε τους λεγόμενους “ιπτάμενους συμβούλους” που απαρτίζουν τις ειδικές αυτές ομάδες και ο αρμόδιος για το συγκεκριμένο πρόβλημα εγκαθίσταται για ένα χρονικό διάστημα στο συγκεκριμένο μέρος όπου έχει προκύψει το πρόβλημα, π.χ. Μυτιλήνη, Χίο, Τρίκαλα κ.λπ. και βοηθά στην επίλυσή του.
Τελευταία, προσπάθησα να κάνουμε όλο αυτό το έργο πιο οργανωμένα. Μία ειδική δουλειά που έχουμε κάνει, και πιστεύω η πιο σημαντική έως σήμερα, αφορά τα περίφημα ημιτελή έργα της περιόδου 2000-2006. Κάποια στιγμή το Νοέμβριο της περασμένης χρονιάς η Ευρωπαϊκή Επιτροπή μάς χτύπησε ένα καμπανάκι και μας είπε, έχετε γύρω στα 1.200 έργα, πάνω από τρία δισ. ευρώ κοινοτική συμμετοχή, τα οποία αν δεν κλείσουν έως τις 30 Σεπτεμβρίου 2012 ή στις 31 Μαρτίου 2013, αυτά τα λεφτά θα πρέπει να τα επιστρέψει η χώρα πίσω στον κοινοτικό προϋπολογισμό.
Μιλάμε, δηλαδή για μια “βόμβα” την οποία είχαμε στα χέρια μας. Συζητήσαμε το θέμα με το υπουργείο και η ΜΟΔ ανέλαβε την προώθηση και στήριξη της υλοποίησης αυτών των έργων».
Πότε ξεκινήσατε;
«Το καμπανάκι χτύπησε το Νοέμβριο του 2011. Τον Ιανουάριο του 2012 αναλάβαμε εμείς με μια ομάδα κρούσης οκτώ ανθρώπων και μια πολύ καλή συντονίστρια και αρχίσαμε να τρέχουμε σε όλη την Ελλάδα για να διαπιστώσουμε πού είναι το πρόβλημα και πώς θα προωθήσουμε την ολοκλήρωση της υλοποίησης των ημιτελών έργων».
Έγινε ερώτηση για το θέμα αυτό στον επίτροπο Περιφερειακής Πολιτικής Γιοχάνες Χαν, στη διάρκεια συνέντευξης Τύπου κατά την πρόσφατη επίσκεψή του στην Αθήνα, και είπε πως δεν ανησυχεί πλέον.
«Είπε πως δεν ανησυχεί πλέον διότι η ΜΟΔ σε συνεργασία με τους ανθρώπους της περιφέρειας τα κατάφεραν!».
-Η προθεσμία που έχει δώσει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή είναι ο Σεπτέμβριος;
«Υπάρχουν δύο προθεσμίες: περίπου ένα τρίτο των έργων πρέπει να κλείσει τώρα, το Σεπτέμβριο, και τα περισσότερα το Μάρτιο του 2013».
Ποιες είναι οι εκτιμήσεις του προέδρου;
«Οι εκτιμήσεις μου είναι πως στο τέλος πολύ λίγους πόρους θα χρειαστεί να επιστρέψουμε σε σχέση με τα τρία δισεκατομμύρια ευρώ που κινδυνεύαμε να χάσουμε».
Αυτό δηλαδή είναι ένα έργο - επιτυχία της ΜΟΔ;
«Ναι, είναι ένα δικό μας έργο».
Πόσα από τα 1.200 έργα έχουν ήδη κλείσει;
«Έχουν ήδη ολοκληρωθεί πάνω από 500 έργα και τα υπόλοιπα προχωρούν με πολύ καλούς ρυθμούς».
Δηλαδή είσαστε σε πλήρη εξέλιξη.
«Ναι, βρισκόμαστε σε πλήρη εξέλιξη, αλλά έχουμε πείσει την Ευρωπαϊκή Επιτροπή ότι θα τα καταφέρουμε.».
Οι 395 ΧΑΔΑ
Τι σχέση έχει η ΜΟΔ με τις 395 ανεξέλεγκτες χωματερές;
«Είναι μια άλλη δουλειά που κάνουμε από τον Απρίλιο του 2012. Στηρίζουμε την αποκατάσταση των 395 ανεξέλεγκτων χωματερών σε ολόκληρη την Ελλάδα. Σε συμφωνία με το υπουργείο Περιβάλλοντος έχουμε συστήσει μία ομάδα, κυρίως με στελέχη της ΜΟΔ, και γυρίζουμε ανά την Ελλάδα προκειμένου να δούμε πώς θα στηρίξουμε τις περιφέρειες και τους δήμους για να επιλύσουν το πρόβλημα. Ένα πρόβλημα σύνθετο, διότι για να κλείσεις μία χωματερή πρέπει να έχεις βρει έναν χώρο υγειονομικής ταφής για την εναπόθεση των αποβλήτων. Υπάρχει προθεσμία από την Επιτροπή έως το τέλος του έτους, αλλά εκτιμώ ότι δεν θα μπορέσουμε να είμαστε συνεπείς με αυτή την προθεσμία».
Έχετε κλείσει κάποιες;
«Αυτή τη στιγμή παραμένουν ενεργές περίπου 80 χωματερές. Πολύ λίγες όμως από τις 395 έχουν αποκατασταθεί. Οι περισσότερες θα αποκατασταθούν το 2013 και πιστεύω ότι δείχνοντας πως πραγματικά δουλεύουμε, θα τύχουμε κάποιας κατανόησης από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή».
ΕΣΠΑ: Τα 181 έργα
προτεραιότητας
Κύριε Καμχή, έχει γίνει πολύς λόγος για τα 181 έργα του ΕΣΠΑ που έχουν επιλεγεί ως έργα προτεραιότητας. Ποια είναι εδώ η συμβολή σας;
«Σε συνεργασία με το υπουργείο Ανάπτυξης συμβάλλουμε στην παρακολούθηση και στήριξη των περίφημων 181 έργων προτεραιότητας. Πρόκειται για έργα, στο πλαίσιο του ΕΣΠΑ, που επιλέγηκαν γιατί θεωρήθηκαν ότι μπορούσαν να δημιουργήσουν απασχόληση και να συμβάλουν στην ανάπτυξη της χώρας.
Τα 166 είναι έργα που χρηματοδοτούνται με κονδύλια του Ευρωπαϊκού Ταμείου Περιφερειακής Ανάπτυξης (ΕΤΠΑ) και από αυτά τα 110 είναι έργα που υλοποιούνται στο πλαίσιο των περιφερειακών προγραμμάτων, 56 στο πλαίσιο των τομεακών προγραμμάτων και 15 έργα που χρηματοδοτούνται με πόρους του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου (ΕΚΤ). Εμείς ως ΜΟΔ έχουμε αναλάβει τα 110 περιφερειακά έργα διότι έχουμε εμπειρία και στενές επαφές με την περιφέρεια και τα στελέχη μας στη διάρκεια των επιτόπου επισκέψεών τους μπορούν να ασχοληθούν τόσο με τα έργα προτεραιότητας όσο και με τα ημιτελή έργα ή τις χωματερές».
Πώς εξελίσσεται η δραστηριότητα της ΜΟΔ σχετικά με τα 181 έργα;
«Δεν πάμε καθόλου άσχημα. Σε ό,τι αφορά τα 110, στις περιφέρειες γύρω στο 10% έχουν κάποια προβλήματα και ίσως δεν είναι δυνατό να τελειώσουν έως το 2015».
Έχει τεθεί και εδώ προθεσμία από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή;
«Ναι, υπάρχει προθεσμία, αλλά πιστεύω πραγματικά ότι μπορούμε να τα υλοποιήσουμε όλα αυτά, διότι υπάρχουν ικανά άτομα με τα οποία, όταν και εσύ εργάζεσαι και παρακολουθείς και συντονίζεις σωστά, επιτυγχάνονται πολύ καλά αποτελέσματα».
Τι έργα είναι αυτά τα 110 περιφερειακά έργα προτεραιότητας που παρακολουθεί στενότερα η ΜΟΔ;
«Είναι έργα οδικά, έργα υποδομής, έργα περιβαλλοντικά, νοσοκομεία και άλλα, πιο σύνθετα, αναπτυξιακά έργα. Θα φέρω δύο παραδείγματα: το καταδυτικό πάρκο στη Σκόπελο, δύσκολο έργο, που θα προσελκύει τουρισμό και θα συμβάλλει στην ανάπτυξη της περιοχής, καθώς και το λιμάνι στο Κατάκολο, όπου πραγματοποιούνται σημαντικά έργα αναβάθμισης και αύξησης της δυναμικότητάς του με ταυτόχρονη βελτίωση της οδικής σύνδεσης με την εθνική οδό και την Αρχαία Ολυμπία αλλά και δημιουργία σύγχρονου και ολοκληρωμένου σταθμού υποδοχής των επισκεπτών στο λιμάνι. Μια νέα, επίσης, δράση της ΜΟΔ είναι η στήριξη μέσω συμβούλων των 325 καλλικρατικών δήμων για συγκεκριμένα έργα που έχουν αναλάβει και αντιμετωπίζουν προβλήματα».
Συνοπτικά ποιο είναι το μεγάλο ζητούμενο στο έργο της ΜΟΔ;
«Είναι η παροχή τεχνικής βοήθειας σε ολόκληρη την Ελλάδα. Αυτό, η στήριξη με τεχνική βοήθεια των δικαιούχων των έργων, είναι για εμένα προσωπικά το μεγαλύτερο στοίχημα, χωρίς να παραβλέπω τη βοήθεια προς τις διαχειριστικές αρχές, που είναι απαραίτητη για να λειτουργήσει το όλο σύστημα».
express.gr
