Άνοιγμα στις αγορές των ΗΠΑ και της Κίνας ετοιμάζει το επόμενο διάστημα ο όμιλος Ελλάκτωρ, αξιοποιώντας τη μεγάλη τεχνογνωσία σε έργα διαχείρισης απορριμμάτων που έχει αποκτήσει με την εξαγορά της γερμανικής Herhof.
Ο διεθνής βηματισμός του επιχειρηματικού ομίλου, που υλοποιείται μεθοδικά στον τομέα των δημόσιων έργων και των παραχωρήσεων στα Βαλκάνια και τη Μέση Ανατολή εδώ και πολλές δεκαετίες, αποτελεί με τις παρούσες συνθήκες την κύρια διέξοδο για την ανάπτυξη του ομίλου και στα έργα περιβάλλοντος. Πρόκειται για μια στρατηγική επιλογή που πυροδοτεί η αβεβαιότητα που επικρατεί στον τομέα των κατασκευών στην ελληνική αγορά, αλλά και η μεγάλη δυστοκία στην προκήρυξη νέων έργων.
Σύμφωνα με ασφαλείς πηγές, η Ηλέκτωρ, ο περιβαλλοντικός βραχίονας του ομίλου που πρόσφατα λειτούργησε στην Κοζάνη την πρώτη ΣΔΙΤ απορριμμάτων στην Ελλάδα, με σωρευμένη πλέον εμπειρία σε μεγάλες υποδομές διαχείρισης αστικών αποβλήτων, εξετάζει σοβαρά τη διείσδυσή της στην αγορά της Κίνας. Η εταιρεία βρίσκεται σε διαπραγματεύσεις με τοπικές εταιρείες στην περιοχή Ναν Τον προκειμένου να εξασφαλίσει το εισιτήριο για την κινέζικη αγορά, συζητώντας ακόμη και την πώληση του 50% των μετοχών της Herhof.
Οπως εξηγούν πηγές που πρόσκεινται στον όμιλο, η συνεργασία με τους Κινέζους για την πώληση τεχνολογικής πατέντας και licenses δεν θα μπορούσε να περπατήσει διαφορετικά, αφού υπάρχει πάντα ο κίνδυνος της αντιγραφής. Σαφές και ζωηρό είναι το ενδιαφέρον του ομίλου και για την αμερικάνικη αγορά, όπου ήδη δραστηριοποιείται στον τομέα των φωτοβολταϊκών: στη Μινεσότα με έργα συνολικής ισχύος 150 MW, στη Χιλή με 146 ΜW και στον Παναμά με 42 ΜW.
Ο όμιλος προσανατολίζεται στην ίδρυση θυγατρικής εταιρείας σε πρώτη φάση στο προδιαλεγμένο απόβλητο, έναν τομέα με ιδιαίτερο επενδυτικό ενδιαφέρον στις ΗΠΑ και σε δεύτερο στάδιο στην αγορά των σύμμεικτων απορριμμάτων. Μέσω της Ηλέκτωρ, η οποία στο εννεάμηνο του 2016 έκλεισε με κύκλο εργασιών 74,4 εκατ. ευρώ, ο όμιλος ολοκλήρωσε την τελευταία διετία τέσσερις μονάδες διαχείρισης αποβλήτων.
Πρόκειται για το εργοστάσιο-μαμούθ της Σόφιας, δυναμικότητας 410.000 τόνων, το οποίο κατασκευάστηκε ως δημόσιο έργο και αποτελεί μία από τις μεγαλύτερες μονάδες μηχανικής βιολογικής επεξεργασίας στην Ευρώπη, δύο μονάδες στην Κροατία συνολικής δυναμικότητας 190.000 τόνων που σήμερα βρίσκονται σε δοκιμαστικό στάδιο και την πρότυπη μονάδα ΣΔΙΤ της Ηλέκτωρ στην Κοζάνη, που θα τεθεί σε πλήρη λειτουργία τον προσεχή Ιούνιο και θα διαχειριστεί η εταιρεία για 25 χρόνια. Από το περασμένο καλοκαίρι έχει παραδοθεί από την εταιρεία και το αναβαθμισμένο εργοστάσιο μηχανικής ανακύκλωσης στα Χανιά, με δυνατότητα επεξεργασίας 90.000 τόνων τον χρόνο σε σύμμεικτα απορρίμματα και 15.000 τόνους προδιαλεγμένου.
Σε ό,τι αφορά το παρόν, η Ηλέκτωρ συμμετέχει στον διαγωνισμό για τη μονάδα βιοαερίου στον ΧΥΤΑ Μαυροράχης, στον οποίο έχει ανακηρυχθεί προσωρινός μειοδότης αλλά εκκρεμούν ενστάσεις μεταξύ των υποψηφίων, με τη γαλλική Veolia σε διαγωνισμούς για τη διαχείριση νοσοκομειακών αποβλήτων στο Βελιγράδι και τη Σόφια για τον διαγωνισμό τηλεθέρμανσης. Συνολικά, η εταιρεία αναπτύσσει δραστηριότητες σε οκτώ χώρες και λειτουργεί δέκα μονάδες μηχανικής βιολογικής επεξεργασίας με συνολική δυναμικότητα 1,8 εκατομμύρια τόνους, 16 μονάδες αναερόβιας χώνευσης με παραγωγή βιοαερίου, ενώ έχει υπό κατασκευή 3 μονάδες μηχανικής βιολογικής επεξεργασίας.
Η πρότυπη ΣΔΙΤ της Κοζάνης
Εκατόν είκοσι νέες θέσεις εργασίας θα φέρει στην Κοζάνη η λειτουργία της μονάδας διαχείρισης αποβλήτων που κατασκεύασε η Ηλέκτωρ και η Ακτωρ σε έκταση που παραχώρησε στους δήμους της Δυτικής Μακεδονίας η ΔΕΗ και βρίσκεται σε πιλοτική λειτουργία από τις αρχές του μήνα. Πρόκειται για την πρώτη Σύμπραξη μεταξύ Δημόσιου και Ιδιωτικού Τομέα που ανοίγει την αγορά των ΣΔΙΤ στην Ελλάδα, αποτελώντας έργο-πιλότο και για την υπόλοιπη χώρα. Η ΣΔΙΤ της Κοζάνης που κόστισε συνολικά 49 εκατ. ευρώ ήταν η πρώτη και η τελευταία που υπογράφτηκε επί κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ, εξασφαλίζοντας, σύμφωνα με τον διευθύνοντα σύμβουλο της Ηλέκτωρ, Λεωνίδα Μπόμπολα, χρηματοδότηση ύψους 30 εκατ. ευρώ, λίγες ημέρες πριν από την επιβολή των capital controls.
Η δυναμικότητα της μονάδας ανέρχεται σε 120.000 τόνους, με την ελάχιστη εγγυημένη ποσότητα να διαμορφώνεται σε 90.000 τόνους. Η μονάδα θα παραλαμβάνει τα σύμμεικτα απορρίμματα 12 δήμων της Δυτικής Μακεδονίας, τα οποία θα οδηγούνται στους 10 σταθμούς μεταφόρτωσης της διαδημοτικής επιχείρησης Διαχείριση Απορριμμάτων Δυτικής Μακεδονίας (ΔΙΑΔΥΜΑ). Από εκεί θα μεταφέρονται για επεξεργασία προκειμένου να εξαχθούν τα ανακυκλώσιμα υλικά και να παραχθεί κομπόστ, το οποίο θα μπορεί να αξιοποιηθεί είτε για την αποκατάσταση των ορυχείων της ΔΕΗ, είτε ως καύσιμο υλικό από τους λιγνιτικούς σταθμούς, υποκαθιστώντας τον λιγνίτη. Ο,τι απομένει από την επεξεργασία (υπόλειμμα), που εκτιμάται ότι δεν θα υπερβαίνει το 35%, θα θάβεται στις εγκαταστάσεις του ΧΥΤΥ. Η Ηλέκτωρ δίνει μεγάλη σημασία στη συνεργασία με τη ΔΕΗ. Οπως αναφέρουν στελέχη της, η διάθεση του κομπόστ στην Επιχείρηση θα αποτρέψει τα μεγάλα οικονομικά κόστη της μεταφοράς του υλικού και θα ολοκληρώσει τον λειτουργικό κύκλο της μονάδας, προσδίδοντας οφέλη και στην κοινωνία που θα καλείται να καλύψει με χαμηλότερη δαπάνη το κόστος λειτουργίας της μονάδας.
Με την πλήρη λειτουργία της ΣΔΙΤ, στις αρχές του προσεχούς Ιουνίου, το κόστος για τη διαχείριση των απορριμμάτων για μια τετραμελή οικογένεια υπολογίζεται από τη ΔΙΑΔΥΜΑ σε 45 ευρώ τον χρόνο. Η διαδημοτική επιχείρηση είναι από τους πλέον δραστήριους φορείς της Αυτοδιοίκησης σε όλη τη χώρα, η οποία πιστώνεται σε μεγάλο βαθμό και την επιτυχή ολοκλήρωση του έργου. Από το 2007 που ξεκίνησε ο σχεδιασμός της ολοκληρωμένης μονάδας, κατάφερε να γεφυρώσει τις διαφωνίες και τα μικροπολιτικά συμφέροντα και να συνδράμει στον κοινό σκοπό που ήταν η δημιουργία μόνιμων λύσεων στην αντιμετώπιση των απορριμμάτων. Δεν είναι τυχαίο άλλωστε ότι η ΔΙΑΔΥΜΑ κατάφερε να σφραγίσει περισσότερες από 200 χωματερές το προηγούμενο διάστημα, μολονότι επιβαρύνεται και η ίδια από την επιβολή προστίμων από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο για τη διατήρησή τους σε άλλες περιοχές. Επιπλέον, με τη λειτουργία της μονάδας, η Δυτική Μακεδονία απαλλάσσεται οριστικά από το επικείμενο τέλος ταφής απορριμμάτων που θα επιβαρύνει με 60 ευρώ τον τόνο τη διαχείριση από το 2018 και μετά.
Στροφή της κυβέρνησης στις ΣΔΙΤ με νέα γενιά έργων
Γιατί ο Στέργιος Πιτσιόρλας βγάζει από τη ναφθαλίνη τις Συμπράξεις Δημοσίου και Ιδιωτικού Τομέα - Ποιες συμβάσεις θα υπογραφούν και τι υποδομές σχεδιάζονται
Τρεις διεθνείς αναπτυξιακοί οργανισμοί θα υποστηρίξουν την κυβερνητική στροφή στις Συμπράξεις Δημοσίου και Ιδιωτικού Τομέα (ΣΔΙΤ) που λίαν προσφάτως το υπουργείο Οικονομίας, διά στόματος του υφυπουργού του Στέργιου Πιτσιόρλα, αποφάσισε να βγάλει από τη ναφθαλίνη. Η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων (ΕΤΕΠ), ο επενδυτικός βραχίονας της Παγκόσμιας Τράπεζας (IFC) και η Τράπεζα για την Ανασυγκρότηση και την Ανάπτυξη (EBRD) είναι οι φορείς που προβλέπεται να υποστηρίξουν έργα που αφορούν τη διαχείριση απορριμμάτων, τον οδοφωτισμό, την κατασκευή-ανακαίνιση σχολικών κτιρίων, την αξιοποίηση της δημοτικής περιουσίας, τη βιομηχανία και τον τουρισμό, τα οποία θα ενταχθούν στο νέο χρηματοδοτικό εργαλείο που κινητοποιεί εθνικούς και ιδιωτικούς πόρους.
Η ολοκλήρωση της μονάδας ΣΔΙΤ απορριμμάτων της Κοζάνης, η οποία κόστισε σχεδόν 50 εκατ. ευρώ με τη χρηματοδοτική συμβολή της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων με 13 εκατ. ευρώ και ιδιωτικών κεφαλαίων με 17 εκατ. ευρώ, ανοίγει τον δρόμο των συμπράξεων που ελλείψει άλλων χρηματοδοτικών εργαλείων ετοιμάζονται να αποτελέσουν τον κινητήριο μοχλό για νέα επενδυτικά σχέδια.
Την ατζέντα του υπουργείου Οικονομίας επικοινώνησε τις προηγούμενες ημέρες κατά την επίσκεψή του στην Κοζάνη ο κ. Πιτσιόρλας, λέγοντας ότι οι ΣΔΙΤ θα δεσμεύσουν τα επόμενα χρόνια το 20% του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων (ΠΔΕ). «Δεν έχουμε λεφτά ως κράτος και αυτά τα λίγα που έχουμε πρέπει να τα αξιοποιήσουμε σωστά και να προσθέσουμε ιδιωτικά κεφάλαια ώστε η χώρα να λύσει τα προβλήματά της. Οι ΣΔΙΤ δαιμονοποιήθηκαν, η εμπειρία όμως δείχνει ότι είναι το εργαλείο που πρέπει να χρησιμοποιήσει η χώρα», ήταν η φράση του υπουργού, με την οποία η κυβέρνηση ενεργοποιεί έναν χρηματοδοτικό μηχανισμό εν υπνώσει. Στη διαγραφή των ΣΔΙΤ από τον πυρήνα των νέων έργων είχε προχωρήσει, πρώτη από όλους, η περιφερειάρχης Αττικής Ρένα Δούρου, ακυρώνοντας και τα τέσσερα προγραμματισμένα ΣΔΙΤ απορριμμάτων στην Αττική (Κερατέα, Γραμματικό, Φυλή, Λιόσια) που είχε προγραμματίσει ο προκάτοχός της Γιάννης Σγουρός.
Την σκυτάλη πήρε στη συνέχεια ο πρώην αναπληρωτής υπουργός Περιβάλλοντος Γιάννης Τσιρώνης, παγώνοντας όλες τις διαδικασίες υπογραφής συμβάσεων αντίστοιχων έργων στην Περιφέρεια, με πρώτη και καλύτερη την Πελοπόννησο. Η τρύπα όμως που έχει ανοίξει σήμερα, μεταξύ των διαθέσιμων πόρων του ΕΣΠΑ για χρηματοδότηση έργων στερεών αποβλήτων και των προτάσεων των δήμων, εμφανίζει απόκλιση άνω των 700 εκατ. ευρώ, που, σύμφωνα με αισιόδοξες προβλέψεις, μπορεί να κατέβει στα 500 εκατ. ευρώ.
Συνεργάτες του υφυπουργού εκτιμούν ότι από το ΠΔΕ θα μπορούσαν να προγραμματιστούν έργα τουλάχιστον 200-300 εκατ. ευρώ κάθε χρόνο. «Σήμερα η Ελλάδα δεσμεύει για ΣΔΙΤ 45 εκατ. τον χρόνο από το ΠΔΕ όταν άλλες χώρες διαθέτουν δισ. π.χ. η Πορτογαλία δεσμεύει πάνω από 1 δισ., ενώ η Ολλανδία έχει θέσει ως στόχο να διαθέτει το 20% του infrastructure budget (προϋπολογισμός για έργα υποδομών) σε έργα διαθεσιμότητας, που αντιστοιχεί περίπου σε 850 εκατ. ευρώ». Η κυβέρνηση έχει να επιλέξει μεταξύ του να μην κάνει νέα έργα ή να τα υλοποιήσει, έστω κι αν κατηγορηθεί για άλλη μία... κυβίστηση.
Σύμφωνα με πληροφορίες, το υπουργείο, μέσω της Ειδικής Γραμματείας ΣΔΙΤ, βρίσκεται πολύ κοντά στην υπογραφή συμφωνίας με διεθνή αναπτυξιακή τράπεζα που θα συνδράμει με τεχνική και οικονομική βοήθεια στα έργα ΣΔΙΤ που αφορούν τον οδοφωτισμό.
Πρόκειται για μια νέα μεγάλη αγορά που σχετίζεται με την ενεργειακή εξοικονόμηση, που οι εκτιμήσεις την ανεβάζουν στο μισό δισ. ευρώ τα επόμενα χρόνια. Με ΣΔΙΤ θα υλοποιηθούν ακόμη νέες σχολικές αίθουσες σε Χανιά και Κέρκυρα ύψους περίπου 90 εκατ. ευρώ, ενώ μέσω συμπράξεων έχει προταθεί από τον Δήμο Κέρκυρας να πραγματοποιηθεί και η αναστήλωση ιστορικού κτιρίου στο νησί.
Τον Μάρτιο προγραμματίζεται να υπογραφεί μετά από μεγάλες καθυστερήσεις η σύμβαση για τη μονάδα απορριμμάτων των Σερρών, η οποία πρόσφατα πήρε το πράσινο φως από το Ελεγκτικό Συνέδριο, ενώ για τον Μάιο τοποθετείται η υπογραφή της σύμβασης για την αντίστοιχη μονάδα της Ηπείρου. Αν και δεν έχει ακόμη προσδιοριστεί ο σχεδιασμός, δύο νέες μεγάλες μονάδες επεξεργασίας αστικών αποβλήτων στον ανατολικό και τον δυτικό τομέα της Θεσσαλονίκης προγραμματίζει και ο ΦΟΔΣΑ (Φορέας Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων) της Κεντρικής Μακεδονίας, συνολικού προϋπολογισμού 150 εκατ. ευρώ. Οι μονάδες θα διαχειρίζονται τα απορρίμματα από επτά νομούς της περιοχής (συν το εργοστάσιο των Σερρών που είναι στο στάδιο της υπογραφής), οι οποίες, ελλείψει άλλων πόρων, εκτιμάται ότι μπορούν να γίνουν με ΣΔΙΤ.
*Αναδημοσίευση από το Business Stories της εφημερίδας ΠΡΩΤΟ ΘΕΜΑ (19-2-2017)
