H Ελλάδα συμμετέχει, με αριθμό ρεκόρ φυτών, στην μεγαλύτερη έρευνα για την αξιοποίηση της παγκόσμιας βιοποικιλότητας

Η μεγαλύτερης κλίμακας ευρωπαϊκή πρωτογενής έρευνα στα φυσικά συστατικά, με την ονομασία-κωδικό "AGROCOS", κατέληξε στις 10 πιο υποσχόμενες οικογένειες φυτών που «περνούν» στο τελικό στάδιο του προγράμματος, με στόχο την ανάδειξη, το 2014, των πέντε (5) καλύτερων φυτών και δραστικών συστατικών με καλλυντική εφαρμογή και εμπορική προοπτική.

Για πρώτη φορά, η Ελλάδα, και συγκεκριμένα μέσω της σύμπραξης της ΚΟΡΡΕΣ με τη Φαρμακευτική Σχολή / Τομέας Φαρμακογνωσίας του Πανεπιστημίου Αθηνών, έχει αναλάβει ρόλο κεντρικού συντονιστή ενός πολλά υποσχόμενου ευρωπαϊκού ερευνητικού προγράμματος, στο οποίο συμμετέχουν επιπλέον άλλα επτά (7) διεθνή και στα οποία συμπεριλαμβάνονται καταξιωμένα ερευνητικά κέντρα και ηγετικές βιομηχανίες.Η ελληνική συμμετοχή ανέλαβε την πρωτοβουλία και διεκπεραίωσε τη σύνταξη της αρχικής μελέτης-πρότασης που διακρίθηκε σε ευρωπαϊκό επίπεδο, λαμβάνοντας το «πράσινο φως» από την Ευρωπαϊκή Επιστημονική Επιτροπή, ενώ ανέλαβε στη συνέχεια το συντονισμό όλων των εμπλεκόμενων μερών και την υλοποίηση του μεγαλύτερου τμήματος της έρευνας.

Παράλληλα, η εταιρεία "ΚΟΡΡΕΣ" θα είναι η πρώτη εταιρεία παγκοσμίως που θα αξιοποιήσει τα σημαντικά αυτά ευρήματα ως πλούσια πηγή νέας γνώσης για τη διεθνή βιομηχανία καλλυντικών- στο πλαίσιο ανάπτυξης πρωτοποριακών προϊόντων με καινοτομικά φυσικά δραστικά.

Η Ελλάδα βρίσκεται στην πρώτη γραμμή του προγράμματος με τη συμμετοχή 450 φυτών, ενδεικτικό της εξαιρετικά πλούσιας εγχώριας χλωρίδας.

AGROCOS: Ευρωπαϊκή πρωτογενής έρευνα στα φυσικά συστατικά

Το πρόγραμμα AGROCOS,χρηματοδοτείται απο το 7ο ΠΠ (FP7) και εστιάζει στην ανακάλυψη και μελέτη πρωτοφανούς αριθμού φυσικών συστατικών ως προς δύο άξονες: την καλλυντική και την αγροχημική τους δράση.

Το ερευνητικό σκέλος της καλλυντικής εφαρμογής των εξεταζόμενων ουσιών αφορά στη μελέτη συνολικά 1.800 φυτών από όλο τον κόσμο και 3.600 εκχυλισμάτων, ως προς την αντιοξειδωτική, αντιηλιακή και λευκαντική δράση τους. Πρόκειται για την ευρύτερη πρωτογενή έρευνα στον τομέα των φυσικών συστατικών που έχει ήδη δημιουργήσει μία από τις μεγαλύτερες παγκόσμιες βάσεις δεδομένων. Εντός του 2014 αναμένεται η ανακοίνωση των πέντε [5] καλύτερων φυτών και δραστικών συστατικών με καλλυντική εφαρμογή και εμπορική προοπτική.

Τα συνολικά 1.800 φυτά, που αποτέλεσαν το αντικείμενο της έρευνας, συλλέχτηκαν από έξι [6] διαφορετικές περιοχές παγκοσμίως που χαρακτηρίζονται από έντονη βιοποικιλότητα -Ελλάδα, Παναμάς, Νέα Καληδονία, Γαλλική Γουιάνα, Μαδαγασκάρη, Νότια Αφρική. Οι περιοχές αυτές καλύπτουν διαστήματα με διαφορετικό γεωγραφικό πλάτος και μήκος, γεγονός που εξασφαλίζει μεγαλύτερη ποικιλομορφία στη συλλογή φυτικού υλικού. Η Ελλάδα είχε τη μεγαλύτερη συμμετοχή φυτών [450 φυτά], ενώ ακολουθούν οι Νέα Καληδονία, Γαλλική Γουιάνα, Παναμάς και Ν. Αφρική με 300 φυτά έκαστη και η Μαδαγασκάρη με 150 φυτά.

Ο κεντρικός ρόλος της Ελλάδας στην αρχική συλλογή φυτών οφείλεται στην υψηλή βιοποικιλότητα της περιοχής -αποτέλεσμα του θεαματικά εναλλασσόμενου τοπίου της, των ιδιαίτερα ενδιαφερουσών βοτανικών περιοχών, αλλά και των μοναδικών ιδιοτήτων των φυτών, μεταξύ των οποίων και η ικανότητα «επιβίωσης» που αναπτύχθηκε ήδη από την εποχή των παγετώνων. Ο συνδυασμός της μακράς γεωγραφικής απομόνωσης, της ασυνήθιστης ποικιλίας κλιματικών συνθηκών και της συνάντησης της χλωρίδας της Μεσογείου και αυτής της Κεντρικής Ευρώπης, είχε ως αποτέλεσμα αυτή τη μοναδικότητα της ελληνικής βλάστησης -6.000 διαφορετικά είδη από τα οποία 1.200 είναι ενδημικά.

Ιστορικό

Η συγκεκριμένη ερευνητική πρόταση, μία ελληνική πρωτοβουλία, είναι η μοναδική που εγκρίθηκε από την Ευρωπαϊκή Eπιστημονική Eπιτροπή μεταξύ 15 προτάσεων που υποβλήθηκαν από συνολικά 106 συμμετέχοντες. Ανάμεσα στους εταίρους (partners) του προγράμματος συγκαταλέγεται και το γαλλικό Εθνικό Κέντρο Επιστημονικής Έρευνας -από τα πιο επιφανή της Ευρώπης- με υψίστης σημασίας ερευνητικά επιτεύγματα, όπως η ανακάλυψη του Taxoter, μείζονος σημασίας αντικαρκινικού φαρμάκου φυσικής προέλευσης, με παγκόσμια πλέον πρακτική εφαρμογή. Παράλληλα, έχει πρόσβαση στην παγκόσμια βιοποικιλότητα (σε αυτό υπάγονται οι περιοχές Νέα Καληδονία, Γαλλική Γουιάνα, Μαδαγασκάρη).

Απώτερος στόχος του προγράμματος AGROCOS είναι η ανάπτυξη πρωτοποριακών προϊόντων, βασισμένων σε αυτή τη γνώση, φιλικών προς τον άνθρωπο και το περιβάλλον και σύμφωνων με τις αρχές της αειφόρου ανάπτυξης -ένα εγχείρημα που ενισχύει την ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής βιομηχανίας μέσα από την καινοτομία.

Τα ερευνητικά στάδια: Απρίλιος 2010 Δεκέμβριος 2013

- 150 οικογένειες φυτών / 1.800 φυτά / 3.600 εκχυλίσματα φυτών
- 960 εκχυλίσματα κατέγραψαν καλή αντιοξειδωτική δράση στις προκαταρκτικές δοκιμές
- 47 εκχυλίσματα κατέγραψαν καλή απόδοση στις μελέτες σχετικά με την αντιηλιακή δράση
- 154 εκχυλίσματα κατέγραψαν καλή απόδοση σε επίπεδο λευκαντικής δράσης
- Διάκριση των TOP10 οικογενειών φυτών βάσει των επιμέρους εξεταζόμενων ιδιοτήτων (αντιοξειξωτική, αντιηλιακή και λευκαντική δράση) που «περνούν» στην τελική φάση του προγράμματος για την ανάδειξη των πέντε (5) καλύτερων με καλλυντική εφαρμογή και εμπορική προοπτική. 

Τα ελληνικά φυτά της έρευνας

- Η Ελλάδα και ειδικότερα οι νότιες περιοχές της χώρας φιλοξενούν τη μεγαλύτερη βιοποικιλότητα της λεκάνης της Μεσογείου, με 6.000 διαφορετικά είδη να φύονται στα εδάφη της, από τα οποία 1.200 είναι ενδημικά

- 450 από τα 1.800 φυτά της έρευνας είναι ελληνικά
- 900 από τα 3.600 εκχυλίσματα είναι ελληνικά
- 100+ από τα 960 εκχυλίσματα που κατέγραψαν σημαντική αντιοξειδωτική δράση, είναι ελληνικά
- Ανάμεσά τους ευρέως γνωστά φυτά, όπως το Τσάι του Βουνού, το Δενδρολίβανο, το Πλατάνι και η Παιώνια
- 4 ελληνικά φυτά στο TOP10 

Οι 6 "hotspot" περιοχές της έερυνας

Έχουν αναγνωριστεί παγκοσμίως περίπου 25 περιοχές που παρουσιάζουν ιδιαίτερα υψηλή βιοποικιλότητα (hotspot περιοχές]. Υποστηρίζουν φυσικά οικοσυστήματα τα οποία είναι σε μεγάλο βαθμό ανέπαφα και όπου υπάρχει σημαντικός αριθμός τοπικών ενδημικών ειδών. Στο πλαίσιο του προγράμματος AGROCOS συμμετέχουν έξι (6) Hotspot περιοχές.

Ελλάδα

Η χλωρίδα της λεκάνης της Μεσογείου είναι αξιοσημείωτη. Τα 11.700 ενδημικά φυτικά είδη ξεπερνούν κατά πολύ τον αριθμό όλων των ειδών που έχουν αναφερθεί στην υπόλοιπη ήπειρο. Η γεωγραφική θέση της λεκάνης, μεταξύ δύο μεγάλων όγκων ξηράς, της Ευρασίας και της Αφρικής, έχει συνεισφέρει σημαντικά στο θεαματικά εναλλασσόμενο τοπίο και στην υψηλή βιοποικιλότητα. Στην περιοχή εμφανίζονται βουνά έως 4.500 μέτρα, χερσόνησοι και ένα από τα μεγαλύτερα αρχιπελάγη στον κόσμο.

Η Ελλάδα και ειδικότερα οι νότιες περιοχές της χώρας φιλοξενούν τη μεγαλύτερη βιοποικιλότητα της λεκάνης της Μεσογείου, με 6.000 διαφορετικά είδη να φύονται στα εδάφη της, από τα οποία 1.200 είναι ενδημικά. Ένα σημαντικό μέρος της ελληνικής γης είναι καλυμμένο με ψηλά βουνά, τα οποία αποτελούν ιδιαίτερα ενδιαφέρουσες βοτανικές περιοχές. Για παράδειγμα, στον Όλυμπο έχουν καταγραφεί πάνω από 1.500 είδη αυτοφυών φυτών, ενώ η χλωρίδα της Κρήτης αποτελείται από περίπου 1.600 είδη άγριων αυτοφυών φυτών. Ο συνδυασμός της μακράς γεωγραφικής απομόνωσης, της ασυνήθιστης ποικιλίας κλιματικών συνθηκών και της συνάντησης της χλωρίδας της Μεσογείου και αυτής της Κεντρικής Ευρώπης, είχε ως αποτέλεσμα αυτή τη μοναδικότητα στη βλάστηση της χώρας
Εταίροι του προγράμαμτος AGROCOS

Στο πλαίσιο του προγράμματος AGROCOS ενώνουν τις δυνάμεις τους διεθνώς καταξιωμένα ερευνητικά κέντρα εξειδικευμένα στα φυσικά συστατικά και ηγετικές εταιρείες στο χώρο των καλλυντικών, αγροχημικών, ανάλυσης & διαχείρισης δεδομένων φασματοσκοπίας. Συνολικά συμμετέχουν 9 φορείς/ εταιρείες από 6 χώρες:
  • Εθνικό & Καποδιστριακό Παν/μιο Αθηνών / Φαρμακευτική Σχολή - Τμήμα Φαρμακογνωσίας [Ελλάδα]
  • ΚΟΡΡΕΣ [Ελλάδα]
  • Εθνικό Κέντρο Έρευνας Φυσικών Επιστημών, Δημόκριτος [Ελλάδα]
  • Εθνικό Κέντρο Επιστημονικής Έρευνας, Γαλλία [Centre National De La Recherche Scientifique / France]
  • -Πανεπιστήμιο Μπάσελ [Βασιλεία/ Ελβετία]
  • [Universitaet Basel / Switzerland]
  • Πανεπιστήμιο Παναμά [Universidad de Panama / Panama]
  • Συμβούλιο Επιστημονικής & Βιομηχανικής Έρευνας, Ν. Αφρική [Council for Scientific and Industrial Research / South Africa]
  • ΒASF [Γερμανία][BASF SE / Germany]
  • Bruker Biospin [Γερμανία] [Bruker Biospin GMBH / Germany]
Περισσότερες πληροφορίες για το πρόγραμμα εδώ